ਗੱਲ ਮੈ ਏਥੇ ਆਮ ਜੰਤਰ ਮੰਤਰ, ਟੂਣੇ ਟਾਣੇ, ਝਾੜ ਫੂਕ ਆਦਿ ਦੀ ਨਹੀਂ ਕਰਨ ਲੱਗਾ ਬਲਕਿ ਇਕ ਖ਼ਾਸ ਅਖੀਂ ਵੇਖੀ ਇਤਿਹਾਸਕ ਘਟਨਾ ਨੂੰ ਪਾਠਕਾਂ ਦੇ ਸਨਮੁਖ ਪੇਸ਼ ਕਰਨ ਲੱਗਾ ਹਾਂ ਜੋ ਕਿ ਕਦੀ ਵੀ ਕਿਸੇ ਲਿਖਤ ਇਤਿਹਾਸ ਦਾ ਹਿੱਸਾ ਨਹੀਂ ਬਣ ਸਕੀ ਤੇ ਨਾ ਹੀ ਐਸੀ ਕੋਈ ਸੰਭਾਵਨਾ ਹੈ ਕਿ ਕਦੀ ਬਣ ਸਕੇ। ਸ਼ਾਇਦ ਉਸ ਸਮੇ ਬਹੁਤੇ ਹਾਜ਼ਰ ਸੱਜਣਾਂ ਦੀ ਯਾਦ ਵਿਚੋਂ ਵੀ ਇਹ ਯਾਦ ਖਿਸਕ ਗਈ ਹੋਵੇ! ਵੈਸੇ ਵੀ ਬਹੁਤ ਸਾਰੇ ਓਥੇ ਹਾਜਰ ਸੱਜਣਾਂ ਵਿਚੋਂ, ਹੁਣ ਤੱਕ ਇਸ ਦੁਨੀਆ ਵਿਚੋਂ ਵੀ ਖਿਸਕ ਚੁੱਕੇ ਹਨ।
1967 ਦੀਆਂ ਚੋਣਾਂ ਉਪ੍ਰੰਤ ਲੋਕਾਂ ਨੇ ਵੇਖਿਆ ਕਿ 1947 ਤੋਂ ਇਕੱਲੀ ਕਾਂਗਰਸ ਪਾਰਟੀ ਦਾ ਚੱਲਿਆ ਆ ਰਿਹਾ ਇਕ ਛਤਰ ਰਾਜ ਬਹੁਤ ਕਮਜ਼ੋਰ ਪੈ ਗਿਆ ਹੈ। ਸੈਂਟਰ ਵਿਚ ਤਾਂ ਭਾਵੇਂ ਕਾਂਗਰਸ ਪਾਰਟੀ ਆਪਣੀ ਸਰਕਾਰ ਬਣਾਉਣ ਵਿਚ ਸਫ਼ਲ ਹੋ ਗਈ ਸੀ ਪਰ ਅੰਮ੍ਰਿਤਸਰ ਤੋਂ ਕਲਕੱਤੇ ਤੱਕ ਦੇ ਸਫ਼ਰ ਸਮੇ ਕਿਤੇ ਵੀ ਕਿਸੇ ਸੂਬੇ ਵਿਚ ਕਾਂਗਰਸ ਦੀ ਸਰਕਾਰ ਨਹੀ ਸੀ ਆਉਂਦੀ। ਭਾਵ ਕਿ ਇਹਨਾਂ ਸਾਰੇ ਸੂਬਿਆਂ ਵਿਚ ਵਿਰੋਧੀ ਪਾਰਟੀਆਂ ਨੇ ਗੰਢ ਤਰੁਪ ਕਰ ਕੇ ਆਪਣੀਆਂ ਕਾਂਗਰਸ ਵਿਰੋਧੀ ਸਰਕਾਰਾਂ ਬਣਾ ਲਈਆਂ ਸਨ।
ਪੰਜਾਬ ਵਿਚ ਵੀ ਕਾਂਗਰਸ ਦੇ 50 ਮੈਬਰਾਂ ਦੇ ਮੁਕਾਬਲੇ 23 ਮੈਬਰਾਂ ਵਾਲ਼ੇ ਅਕਾਲੀਆਂ ਨੇ, ਸੰਤ ਫ਼ਤਿਹ ਸਿੰਘ ਦੀ ਸਿਆਸੀ ਸੂਝ ਕਰਕੇ, ਸਾਰੇ ਕਾਂਗਰਸ ਵਿਰੋਧੀ ਦਲਾਂ ਦੀ ਦਲਦਲ ਨੂੰ ਇਕ ਝੰਡੇ ਹੇਠ ਇਕੱਠੇ ਕਰਕੇ, ਜਸਟਿਸ ਗੁਰਨਾਮ ਸਿੰਘ ਦੀ ਅਗਵਾਈ ਹੇਠ, ਫ਼ਰੰਟ ਸਰਕਾਰ ਬਣਾ ਲਈ ਸੀ। ਨੌ ਮਾਰਚ 1967 ਨੂੰ ਬਣੀ ਇਸ ਸਰਕਾਰ ਨੂੰ, ਨਵੰਬਰ 67 ਵਿਚ ਹੀ ਕਾਂਗਰਸ ਡੇਗਣ ਵਿਚ ਸਫ਼ਲ ਹੋ ਗਈ। ਇਸ ਸਰਕਾਰ ਦੇ ਵਿੱਦਿਆ ਮੰਤਰੀ ਸ. ਲਛਮਣ ਸਿੰਘ ਗਿੱਲ ਨੂੰ ਮੁਖ ਮੰਤਰੀਸ਼ਿਪ ਦਾ ਲਾਲਚ ਦੇ ਕੇ ਅਤੇ ਆਪਣੀ ਬਾਹਰੋਂ ਹਿਮਾਇਤ ਨਾਲ, ਮੁਖ ਮੰਤਰੀ ਬਣਾ ਦਿੱਤਾ ਗਿਆ। ਕਾਂਗਰਸੀ ਤੇ ਕਾਂਗਰਸ ਨੂੰ ਛੱਡ ਕੇ ਜਾਣ ਵਾਲ਼ਾ ਕੋਈ ਵੀ ਮੈਬਰ ਇਸ ਸਰਕਾਰ ਵਿਚ ਮੰਤਰੀ ਨਾ ਬਣਾਇਆ ਗਿਆ। ਫ਼ਰੰਟ ਸਰਕਾਰ ਦੇ 17 ਮੈਬਰ ਲਛਮਣ ਸਿੰਘ ਆਪਣੇ ਨਾਲ਼ ਲੈ ਗਿਆ। ਇਹਨਾਂ ਵਿਚ ਤਿੰਨ ਉਹ ਕਾਂਗਰਸੀ ਵੀ ਸਨ ਜੋ ਫ਼ਰੰਟ ਸਰਕਾਰ ਬਣਨ ਪਿਛੋਂ, ਕਾਂਗਰਸ ਨੂੰ ਛੱਡ ਕੇ ਅਕਾਲੀ ਦਲ ਵਿਚ ਸ਼ਾਮਲ ਹੋ ਗਏ ਸਨ। ਉਹ ਸਨ, ਇਕ ਟਿੱਕਾ ਜਗਤਾਰ ਸਿੰਘ, ਦੂਜਾ ਸ. ਸ਼ਿੰਗਾਰਾ ਸਿੰਘ ਤੇ ਤੀਜਾ ਸ਼੍ਰੀ ਸ਼ਿਵ ਚੰਦ। ਸ. ਗਿੱਲ ਨਾਲ਼ ਇਹ ਚਲੇ ਗਏ ਤਿੰਨੇ ਸੱਜਣ ਵਜੀਰ ਬਣਨੋ ਇਸ ਲਈ ਰਹਿ ਗਏ ਕਿ ਕਾਂਗਰਸ ਨੇ ਆਪਣੇ ਗ਼ਦਾਰਾਂ ਉਪਰ ਅਜਿਹੀ ਪਾਬੰਦੀ ਲਾ ਦਿਤੀ ਸੀ।
